maculer, tromper, tricher, trahir (21)

Tematem dzisiejszej notki – w ramach projektu « W 80 blogów dookoła świata » – ma być ślub i wesele. 80blogow Ponieważ jednak mój blog nie jest blogiem kulturowym, tylko stricte językowym i chciałbym aby właśnie takim pozostał, postanowiłem, że przybliżę kilka słówek z alternatywnej rzeczywistości, w której wesela nie wyglądają do końca tak jak u nas… Chociaż nie. Kiedyś słyszałem opowieść z pierwszej ręki o góralskim weselu, na które przyjechała karetka, bo goście pocięli się ciupagami. To by mniej więcej pasowało.

« Krwawe Gody », śmierć Robba Starka, króla Północy:

Un homme revêtu d’une armure sombre et dont le manteau rose pâle était maculé de sang s’avança vers Robb. « Jaime Lannister m’a chargé de vous transmettre ses salutations ». Il lui plongea son épée au travers du cœur puis se débina.

Do Robba podszedł mężczyzna w ciemnej zbroi i jasnoróżowym, splamionym krwią płaszczu.
– Jaime Lannister przesyła pozdrowienia.
Przebił mieczem serce jej syna i obrócił ostrze w ranie.

« Purpurowe Wesele », śmierć Joffreya Baratheona, króla Siedmiu Królestw:

Assise dans une mare de vin, elle berçait le corps de son fils. Dans sa robe toute déchirée, toute maculée, elle était d’une pâleur crayeuse. Un chien noir étique s’approcha d’elle et, l’échine basse, flaira le cadavre.

Siedziała w kałuży wina, tuląc do siebie ciało Joffreya. Suknię miała rozdartą i splamioną, a twarz białą jak kreda. Podszedł do niej chudy, czarny pies, który obwąchał trupa.

Obydwa cytaty pochodzą, odpowiednio: Wersja francuska z « Les Noces Pourpres », wydawnictwo Pygmalion, 2004, w tłumaczeniu Jeana Sola. Wersja polska z « Nawałnica mieczy: Stal i Śnieg », wydawnicwo Zysk i S-ka, 2007, w tłumaczeniu Michała Jakuszewskiego. Oryginał to oczywiście « A Storm of Swords. Vol 1. Steel and Snow », trzecia część sagi « A Song of Ice and Fire » autorstwa George’a R. R. Martina.

maculer = poplamić; mniej popularny synonim dla tacher (bez accent circonflexe, bo tâcher = usiłować coś zrobić). une tache = plama; une tâche = zadanie (ang. task). Poplamić można się krwią wroga = être maculé de sang d’ennemi; lub też można można mieć sukienkę ślubną poplamioną winem = avoir la robe de mariée maculée de vin. Pochodzi z łac.maculāre i jeśli ktoś z Was interesuje się katolicką teologią, to być może skojarzy to słowo z Marią matką Jezusa, która była niepokalana (= immaculée).

Innym słowem nieodwołalnie związanym ze ślubem i weselem jest oczywiście zdrada (= trahison (f)). Jeśli jednak chodzi o czasowniki to zdradzać można już na kilka różnych sposobów, co mówi nam co nieco o Francuzach (co to było o Eskimosach i 50 rodzajach śniegu?).

Na przykład, do ślubu może nie dojść z bardzo banalnego powodu:

J’ai trompé mon fiancé avec son frère et il l’a appris (mais je ne regrette rien).

Zdradziłam mojego narzeczonego z jego bratem i dowiedział się o tym (ale niczego nie żałuję).

tromper = zdradzać [kogoś], oszukiwać; pochodzi od grania na trąbie (= jouer de la trompe), które to wyrażenie gdzieś pod koniec średniowiecza zaczęło być skracane do se tromper w znaczeniu grać [na trąbie], a następnie grać [na kimś], bawić się kimś, i w końcu oszukiwać [kogoś]. #cocirycesze. Obecnie se tromper = mylić się.

Ślub może też nie wyjść z powodu trochę mniej banalnego:

Il l’a triché en disant qu’il est déjà divorcé.

Oszukał ją, mówiąc, że jest już po rozwodzie.

tricher = oszukiwać; z łac. tricare. Z tego samego źródła pochodzi ang. to trick [someone].

Z małżeństwa mogą też wyjść nici z powodu zdrady na zupełnie innym poziomie poznawczym:

Il a été trahi par son meilleur ami, qui – quand il se tenait debout devant l’autel – a plongé un poignard dans son cœur.

Zdradził go jego najlepszy przyjaciel, który – gdy ten stał przed ołtarzem – wbił mu sztylet w serce.

trahir = zdradzać (przyjaciela, kraj, zasady, tajemnice); jakimś cudem z łac. tradere (= dawać; zostawiać; dostarczać). A jeszcze śmieszniej, że ang. to trade (= handlować) też pochodzi od tradere.

Swoją drogą, zwróćcie uwagę na wyrażenie se tenir debout devant = stać przed [czymś].

Inne notki w ramach projektu 80 blogów dookoła świata – Ślub i wesele:

Publicités

18 réflexions sur “maculer, tromper, tricher, trahir (21)

    1. Miałem ewentualnie pomysł na opisanie ślubu w średniowiecznej Francji, ale pomyślałem, że tak będzie ciekawiej. No i jednak chciałbym trzymać się tego, że to jest blog o nauce języka, a sprawy kulturowe wychodzą tylko przy okazji.

      J'aime

  1. Podpisuję się pod poprzedniczkami- ciekawe podejście do tematu 🙂 A ja bym chętnie poczytała też o tym średniowiecznym ślubie! Jeśli nie chcesz wchodzić w tematy kulturowe u siebie to zapraszam do mnie z wpisem gościnnym 😉

    J'aime

    1. Pamiętam jak pierwszy raz czytałem fragment o śmierci Robba. Nie mogłem się oderwać, a w głowie tylko mi taka myśl krążyła, że kompletnie tego się nie spodziewałem. Właśnie dla takich rzeczy czytam książki. Szkoda, że tak rzadko się zdarzają.

      J'aime

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion / Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s